FAVÖK nedir?

FAVÖK, faiz, amortisman ve vergi öncesi kazanç demektir. Bir şirketin genel finansal performansının bir ölçüsüdür ve bazı durumlarda net gelire alternatif olarak kullanılır. Basitçe söylemek gerekirse FAVÖK, karlılığın bir ölçüsüdür.

FAVÖK neyi ölçer?

FAVÖK, borç giderlerini ve vergileri kazançlara geri ekleyerek borçla ilişkili giderleri hariç tutar. Böylece şirketin kazancını, muhasebe ve mali kesintilerin etkisinden önce gösterebilir. Bu yüzden daha kesin bir kurumsal performans ölçüsü sayılır. Kısacası şirket ne kadar borçlu olursa olsun, FAVÖK borcun maliyetini kazançtan ayırarak işletmenin kendi başına ne kadar kazandırdığına bakar.

Bu ölçünün bir zayıf yönü de vardır: FAVÖK, mülk, fabrika ve ekipman gibi sermaye yatırımlarının maliyetini hesaba katmaz. Oysa şirket her yıl yeni makine alıyorsa bu masraflar gerçektir. Bu yüzden FAVÖK bazı durumlarda yanıltıcı olabilir. Yani FAVÖK, şirketin ana işinden ne kadar kazandığını daha temiz bir cetvelle gösterir; ama cetvelin göremediği masrafları da vardır.

FAVÖK nasıl hesaplanır?

Bir şirketin kazancını, vergilerini ve faiz rakamlarını gelir tablosundan bulabilirsiniz. Amortisman rakamları ise faaliyet karı notlarında veya nakit akış tablosunda yer alır. FAVÖK'ü hesaplamanın kısayolu şudur: işletme kârına amortismanı geri ekleyin.

Tabloları okurken sırayı şöyle kurabilirsiniz: Önce gelir tablosundan işletme kârına inin, sonra amortisman rakamını bulun ve işletme kârına ekleyin. Küçük bir örnekle görelim: Şirketin işletme kârı 100 milyon TL, amortismanı 20 milyon TL olsun. 100'e 20'yi eklediğinizde FAVÖK 120 milyon TL çıkar. Bu rakam, vergiler ve faizler ödenmeden önce şirketin ne kazandığını tek satırda gösterir. Bu tür hesaplamalar, finansal analiz yapmanın temel adımlarından biridir.

FAVÖK'ü nasıl kullanıyoruz?

Diyelim ki seçtiğiniz bir şirkette sorun var diye düşünüyorsunuz. Nakit akışı gibi değerlerde sorunlar olduğunu gözlemlediniz ve merak ediyorsunuz: Bu sorunlar operasyonel sorunlar mı? İşte bu noktada FAVÖK size şirketin işleyişi hakkında bilgi verir. Sorunun işletmenin kendisinden mi, yoksa borç ve vergi gibi finansman kalemlerinden mi kaynaklandığını ayırt etmeye yardımcı olur. Sorun operasyonelse işleyişte bir değişiklik vardır; sorun finansman kaynaklıysa borç ve faiz kalemleri öne çıkar.

Burada kritik bir kural vardır: FAVÖK ile şirketler arası kıyas yapmak mantıksız olacaktır. Doğru kıyas, bir şirketin eski FAVÖK değerleri ile güncel FAVÖK değerleri arasındadır. Yani şirketi kendi geçmişiyle ölçersiniz. Bunun sebebi basittir: Her şirketin borç ve yatırım yapısı farklıdır; FAVÖK'ü kendi geçmişiyle kıyaslamak bu yüzden daha sağlıklı sonuç verir.

Özetle: FAVÖK, faiz, amortisman ve vergi öncesi kazancı gösteren bir karlılık ölçüsüdür. Şirketin işleyişini anlamak için kullanın; ancak sermaye yatırımlarının maliyetini hesaba katmadığını ve yanıltıcı olabileceğini unutmayın. Şirketleri birbiriyle değil, şirketi kendi geçmişiyle kıyaslayın. Yatırıma hazırlanırken temelleri oturtmak isteyenler borsa nedir ve borsaya nasıl başlanır rehberlerimize göz atabilir.

FAVÖK ve F/K Farkı

FAVÖK, finansman, amortisman ve vergi öncesi kârdır (İngilizce EBITDA). Borçluluğu ve vergi politikasını farklılaştıran şirketleri karşılaştırmak için kullanılır: faaliyetin saf üretme gücüne odaklanır.

F/K bağlamını F/K oranı rehberimizde, şirketin borsadaki toplam karşılığını piyasa değeri yazımızda anlattık.