Temel Analiz Nedir?
Temel analiz, en geniş anlamıyla bir hisse senedinin fiyatını veya algılanan değerini etkilemesi beklenen tüm verileri incelemektir. Adından da anlaşılacağı gibi şirketin "temellerine" inmek anlamında düşünülmelidir. Kısacası fiyatı grafikten değil, şirketin kendisinden okumaya çalışırsınız.
Temel analiz, bir şirketin portresini oluşturmaya, hisselerinin temel değerini belirlemeye ve bu bilgilere dayanarak hisse senedi alıp satmaya odaklanır. Şirket temellerini değerlendirmek için yaygın olarak kullanılan göstergelerden bazıları şunlardır:
- Nakit akışı
- Aktif kârlılık
- Özkaynakların borçlara oranı
- Gelecekteki büyümeyi finanse etmek için kâr elde tutma geçmişi
- Hissedar kazanç ve getirilerinin en üst düzeye çıkarılması için sermaye yönetiminin sağlamlığı
Temel analistlerin hisse senedi performansını analiz etmek için kararlı bir yaklaşımı vardır. Bir hissenin performansını etkilediğine inandıkları çeşitli faktörlere bakarlar: bir bütün olarak sanayi, rekabet, şirketin yönetim yapısı, geliri ve gelirine göre büyüme potansiyeli. Tüm bu veriler halka açıktır ve genellikle şirketin finansal tabloları aracılığıyla kolayca elde edilebilir. Amaç, nihayetinde piyasa tarafından hangi hisselerin doğru, hangilerinin yanlış fiyatlandığını tespit etmektir. Şirketin değerini ölçerken FAVÖK gibi çarpanlar da işinizi kolaylaştırır.
Bu temel verilere Kamuyu Aydınlatma Platformu üzerinden ulaşabilirsiniz. Veriler her dakika güncellenmemekle birlikte genelde çeyreklik dönemlerle güncellenir. Bu da analizinizi yapmak ve yatırım kararları almak için uzun bir vaktiniz olabileceği anlamına gelir. Teknik analizden ziyade, temel analiz daha uzun süreli yatırımlarda yüksek tutarlılığı sayesinde tercih edilir.
Örnek
Temel analistleri bilgisayar alışverişine çıkaralım ve adım adım ne yaptıklarına bakalım:
- İlk durakları, kalabalığın tercih etmediği bilgisayarların donanım ve özelliklerini incelemek olur.
- Önce donanımın toplam fiyatını, yani bilgisayarın içindeki parçaların toplam ederini hesaplarlar.
- Bu fiyatı bilgisayarın satış fiyatıyla kıyaslarlar; ardından elde ettikleri bu verilerle diğer bilgisayarları da karşılaştırırlar.
- Aynı donanıma sahip bilgisayarlar arasında bir performans farkı olup olmadığına, varsa bunun neyden kaynaklandığını incelerler.
- En son, bu baz fiyatlar karşısında satış fiyatı olması gerekenden daha yüksek olmayanlar arasında tercih yaparlar.
Gördüğünüz gibi yaklaşım borsada da aynıdır: önce değeri hesaplarsınız, sonra piyasa fiyatıyla kıyaslar ve fiyat değerinin altındaysa gerekçenizi kurarsınız. Hisse tarafında bu hesap, borsa verileri ve şirketin finansal tablolarıyla yapılır.
Pratik çıkarım: Temel analiz sabır ister; sonuçlar çeyreklik verilerle yavaş yavaş açığa çıkar. İyi bir yol haritası için önce borsaya nasıl başlanır adımlarını tamamlayabilir, hazır olup olmadığınızı da borsaya başlamaya uygun muyum yazımızla sınayabilirsiniz. Sonrasında izlediğiniz bir şirketin çeyreklik tablolarını düzenli okumak en değerli alışkanlıktır.