Cash Ratio (Nakit Oranı) Nedir? Formülü ve Finansal Analizdeki Yeri
Cash ratio, Türkçesiyle nakit oranı, bir şirketin nakit ve nakit benzeri varlıklarının kısa vadeli borçlarını karşılama gücünü ölçen bir finansal analiz oranıdır. Oran, şirketin likidite durumunu ve elindeki nakit varlık miktarını gösterir. Nakit oranı ne kadar yüksekse, şirketin finansal durumu o kadar güçlü sayılır.
Nakit Oranı Formülü
Nakit oranı, bilançosundaki iki kalem kullanılarak hesaplanır:
Nakit Oranı = Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar / Kısa Vadeli Borçlar
Basit bir örnekle görelim: Bir şirketin kasasında ve bankada 50 milyon TL nakdi, 100 milyon TL kısa vadeli borcu olsun. Nakit oranı 50 / 100 = 0,5 çıkar. Yani şirket, kısa vadeli borçlarının yarısını anında nakitle kaplayabilir. BİST'te işlem gören bir hisseyi incelerken bu iki kalemi şirketin kamuya açık finansal raporlarından bularak oranı kendiniz hesaplayabilirsiniz.
Nakit Oranı Nasıl Yorumlanır?
Nakit oranı, diğer şirketlerle karşılaştırılarak analiz edilir. Böylece piyasa koşulları da göz önünde bulundurularak şirketin finansal durumu değerlendirilir. Yüksek bir nakit oranı, şirketin nakit varlıklarının kısa vadeli borçları karşılamaya yettiğini gösterir. Böyle bir şirket yatırım yapabilir ya da nakit rezervi oluşturabilir. Düşük bir nakit oranı ise nakdin borçlara yetmediğini işaret eder; şirket likidite sorunu yaşayabilir. Bu durumda varlık satmak veya nakit artırıcı faaliyetler yapmak gibi adımlar atması gerekebilir.
Nakit Oranı, Cari Oran ve Asit Test Oranından Farkı
Likiditeyi ölçen birden fazla oran vardır. Cari oran (current ratio) tüm kısa vadeli varlıkları hesaba katar. Asit test oranı (acid test) ise stokları devre dışı bırakır. Nakit oranı en katı olanıdır: yalnızca parayı ve paraya anında çevrilebilecek varlıkları sayar. Bu yüzden aynı şirkette nakit oranı, diğer iki orandan daha küçük çıkar.
Yatırım Kararında Kullanımı
Nakit oranı, alım satım kararlarında yol gösterici bir araçtır; şirketin likidite durumunu ve kısa vadeli borçları karşılama kabiliyetini özetler. Ancak tek başına bir gösterge olarak kullanılmamalıdır. Nakit dönüşüm oranı gibi nakit akışı ölçüleriyle, Debt/EBITDA oranı gibi borç ölçüleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Göstergeler zaman zaman yanıltıcı olabileceği için yalnızca bu orana dayanarak alım-satım kararı vermenizi tavsiye etmiyoruz.
Pratik çıkarım: Nakit oranı, "şirket borcunu bugün ödemem gerekse anında ödeyebilir mi?" sorusunun en net cevabıdır. Formülü basittir: nakdi bulun, kısa vadeli borçlara bölün. Ama nihai kararı verirken cari oran, asit test oranı ve sektör karşılaştırmasına mutlaka bakın.