Put/Call Ratio Nedir? Opsiyon Piyasasında Yorum Rehberi
Put/call ratio, Türkçesiyle "koyma/çağrı oranı", finans piyasalarında kullanılan bir teknik analiz aracıdır. Opsiyon piyasasında işlem gören put ve call sözleşmelerinin hacimlerini karşılaştırır. Amacı, piyasadaki düşüş veya yükseliş potansiyelini ölçmektir.
Bu oranı anlamak için iki terimi bilmek yeterli:
- Put opsiyonu: Fiyatların düşeceği beklentisiyle satın alınır.
- Call opsiyonu: Fiyatların yükseleceği beklentisiyle satın alınır.
Oran nasıl bulunur, nereden takip edilir?
Put/call ratio, put ve call opsiyonlarının hacimlerinin birbirine oranıdır. Yani bulunması oldukça basittir. Üstelik kendiniz hesaplamanıza da gerek kalmaz; borsa veri sağlayıcılarının veya aracı kurumların internet siteleri üzerinden kolayca takip edebilirsiniz.
Mantığı basit bir örnekle görelim: Diyelim ki bir hisse için çok sayıda put, az sayıda call işlem gördü. Bu, katılımcıların fiyat düşüşü beklediğini gösterir. Tersi durumda ise yükseliş beklentisi ağır basar. Örneğin THYAO gibi bir hissenin opsiyonlarına bakarken de aynı mantıkla okuma yapabilirsiniz.
Değerler nasıl yorumlanır?
Put/call ratio, piyasadaki aşırı alım veya aşırı satım koşullarını tespit etmek için kullanılır. Yaygın yorumda iki önemli eşik vardır:
| Put/Call değeri | Yaygın yorum |
|---|---|
| 0.7'nin altı | Yükseliş sinyali verdiği düşünülür |
| 1.2'nin üstü | Düşüş sinyali verdiği düşünülür |
Oran 0.7'nin altına indiğinde put tarafı zayıf demektir; bu durum yükseliş sinyali olarak okunur. Oran 1.2'nin üzerine çıktığında ise put talebi ağır basmıştır ve bu da düşüş sinyali sayılır.
Alım ve satım kararlarında kullanımı
Oranın işleme dönüştürülmesi de aynı mantıkla yapılır:
- Alım: Piyasada düşüş beklentisi ağır bastığında veya aşırı satım koşullarında düşünülebilir.
- Satış: Piyasada yükseliş beklentisi ağır bastığında veya aşırı alım koşullarında düşünülebilir.
Tek başına kullanmak risklidir
En önemli nokta şudur: put/call ratio'nun tek başına kullanımı risklidir ve göstergeler yanıltıcı olabilir. Bu nedenle yalnızca bu göstergelere dayanarak alım-satım kararı vermenizi tavsiye etmiyoruz. Kararlarınızı desteklemek için hacim tarafını inceleyen Accumulation/Distribution Index (ADI)'ya, piyasada kaç hissenin yükselip kaçının düştüğünü gösteren yükselen/düşen hisse verisine ve fiyatın oynaklığını ölçen Average True Range (ATR)'ye bakabilirsiniz.
Kısacası put/call ratio, piyasanın korku mu umut mu taşıdığını gösteren basit ama kullanışlı bir orandır. 0.7 altını yükseliş ipucu, 1.2 üstünü düşüş ipucu olarak not edin; ancak hiçbir zaman tek kriter yapmayın. Sinyalinizi başka göstergelerle doğrulayın ve karara geçmeden önce bu uyarıyı aklınızda tutun.