Neye Göre Hisse Senedi Alınır?
Hisse senedi alırken üç şeye bakılır: şirketin durumu, risk-getiri dengesi ve sizin hedefiniz. Yani hisse seçimi bir his ya da dedikodu işi değildir; şirketi tanıyarak ve seçenekleri karşılaştırarak yapılan bir iştir.
Önce temelden başlayalım: hisse senedi, bir şirketin sermayesinin bir parçasını temsil eder. Hisse alan kişi, o şirketin değerinden ve kârlarından pay alır; şirket kar payı dağıtırken hissedarlar da bundan yararlanma hakkı kazanır. Bu yüzden doğru hisseyi seçmek, doğru şirketi tanımakla başlar.
Şirketi tanıyın
Alım kararı vermeden önce piyasa koşullarını ve şirketin gelecekteki performans potansiyelini değerlendirmelisiniz. Bunun için üç soruya cevap arayın:
- Geçmiş performans nasıl? Şirket son dönemlerde iyi iş çıkarıyor mu?
- Finansal durum sağlıklı mı? Şirketin kaynakları ve borçları dengeli mi?
- Gelecek beklentisi ne? Şirketin işi büyüyor mu, planları umut verici mi?
Bu üç sorunun cevapları, bir hissenin listenize girip giremeyeceğini hızlıca gösterir.
Risk ve getiri dengesini ölçün
Her yatırımda iki yön vardır. Risk, hisse fiyatının düşebileceğini (ya da artabileceğini) gösterir. Getiri, yatırıma ne kadar kazanç sağlayacağıyla ilgilidir. Genelde getiri potansiyeli yüksek olan işlerin riski de yüksektir. Kendinize dürüstçe şu soruyu sorun: "Bu hisse düşerse ne kadarını göze alabilirim?" Cevabınızı bütçeniz ve hedefiniz belirler; kimse sizin adınıza bu cevabı veremez.
Seçenekleri karşılaştırın
Tek bir hisseye kilitlenmeyin; piyasadaki diğer seçenekleri de değerlendirin. Sadece iki şirketi yan yana koymak bile kararınızı netleştirir. Örneğin bir havayolu şirketi ile bir bankayı karşılaştırmak, hangisinin size ve hedefinize daha uygun olduğunu görmenizi sağlar. Aynı karşılaştırmayı aynı sektördeki şirketler arasında da yapabilirsiniz.
Bütçenize göre planlayın
Karar verdikten sonra sıra tutara gelir. 1 lot değerini hesaplayarak işlemin tutarını daha önceden görebilirsiniz. Borsa İstanbul'da 1 lot 1 adet hisseye denk gelir; yani küçük miktarlarla da başlamak mümkündür. İşlemler sonrasında elinizde 1'den az kalan hisseler olursa, onların da satışı için ayrı bir yöntem vardır.
Pratik çıkarım
Özetle, hisse seçerken şirket tanımaya, risk-getiri dengesini ölçmeye ve seçenekleri karşılaştırmaya zaman ayırın. Sonra bütçenize uygun bir tutarla planlı biçimde başlayın. Acele edilen kararlar değil, ölçütleri dolduran kararlar uzun vadede sizi taşır.