Stok Devir Hızı (Inventory Turnover Ratio) Nedir? Nasıl Hesaplanır?
Inventory turnover ratio, Türkçe adıyla stok devir hızı, şirketin belirli bir dönem boyunca ürettiği veya sattığı stokların ne sıklıkla yenilendiğini gösteren bir finansal orandır. Kısacası stokların rafta ne kadar hızlı hareket ettiğini ölçer ve şirketin stok yönetimi ile verimliliği hakkında bilgi verir.
Stok Devir Hızı Nasıl Hesaplanır?
Oran, şirketin stoklarının toplam satışlarına bölünmesiyle hesaplanır:
Stok Devir Hızı = Toplam Satışlar / Ortalama Stok Değeri
Küçük bir örnek verelim: Ortalama stok değeri 10 milyon TL olan bir mağazanın yıllık toplam satışı 50 milyon TL ise, stok devir hızı 50 / 10 = 5 çıkar. Yani mağaza stoğunu bir yılda yaklaşık beş kez yeniler.
Yüksek ve Düşük Stok Devir Hızı Ne Anlama Gelir?
Yüksek bir stok devir hızı, şirketin stoklarının hızla satıldığını ve stok maliyetlerinin düşük olduğunu gösterir. Düşük bir stok devir hızı ise aşırı stok tutmanın maliyetlerine işaret eder ve aynı zamanda şirketin nakit akışını olumsuz etkileyebilir. Nakit tarafını derinleştirmek için cari oran gibi likidite ölçümlerine, şirketin elindeki hazır nakdin gücü için ise nakit oranına bakabilirsiniz.
Stok Devir Hızı Karşılaştırmada Nasıl Kullanılır?
Stok devir hızı, diğer şirketlerle kıyaslanarak bir sektördeki şirketlerin performansının anlaşılmasına yardımcı olur. Aynı oranı şirketin geçmiş dönemleriyle karşılaştırarak stok yönetimi performansının zaman içindeki değişimini gözlemlemek de mümkündür. Verimlilik tablosunu tamamlamak için satışları varlıklara bağlayan varlık devir hızı ile birlikte kullanabilirsiniz. Pratikte yüksek bir devir hızı, şirketin stok maliyetlerini düşürmek için daha az stok tutmasına olanak tanır; düşük devir hızı ise stok tutma politikalarının gözden geçirilmesi gerektiğine işaret edebilir.
Pratik özet: Stok devir hızı, stoğun ne kadar hızlı satıldığını gösteren bir verimlilik ölçüsüdür. Yüksek oran hızlı satış ve düşük stok maliyeti demektir; düşük oran ise nakdi stokta bağlanan şirket için uyarı işaretidir. Sonucu her zaman diğer finansal oranlarla birlikte değerlendirin.
Dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, bu göstergelerin yanıltıcı olabileceğidir. Bu nedenle, sadece bu göstergelere dayanarak alım-satım kararı vermenizi TAVSİYE ETMİYORUZ.