Debt/Equity (Borç/Özkaynak) Nedir? Formülü ve Finansal Analizi
Debt/equity, bir şirketin borçlarının öz kaynaklarına oranıdır; equity kelimesi özkaynak demektir. Türkçede borç/özkaynak oranı olarak bilinir, kimi çevirilerde "borç/eşitlik" olarak da geçer. Bu oran, şirketin finansal yapısını ve borç kullanımını gösterir. Bir başka deyişle, işletmenin kendi sermayesiyle finanse edilen kısmı ile borçları arasındaki dengeyi anlatır.
Borç/Özkaynak Oranı Formülü
Oran, şirketin finansal raporlarında yer alan iki kalemin bölünmesiyle hesaplanır:
Borç/Özkaynak = Toplam Borçlar / Toplam Özkaynaklar
Basit bir örnek: 400 milyon TL borcu ve 200 milyon TL özkaynağı olan bir şirketin oranı 2'dir. Bu şirket, kendi sermayesinin iki katı kadar borçla çalışıyor demektir. BİST'te işlem gören şirketlerin bu verilerini kamuya açık finansal raporlarından bularak oranı kendiniz hesaplayabilirsiniz.
Oran Yüksek veya Düşük Olduğunda Ne Olur?
Borç/özkaynak oranı yüksek olan şirketler daha fazla borçlanmıştır ve bu nedenle daha riskli kabul edilirler. Borçlarını geri ödemekte zorlanan şirketler, hatta iflas tehlikesiyle bile karşı karşıya kalabilir. Ancak oranın düşük olması her zaman avantaj değildir: çok az borç kullanmak, şirketin büyüme hızını sınırlandırabilir. Sağlıklı bir yargı için iki uç birlikte düşünülür.
Sektör Karşılaştırmasıyla Kullanın
Bu oran, diğer şirketlerle karşılaştırılarak kıyaslanabilir. Aynı sektördeki şirketlerin ortalama borç/özkaynak oranlarıyla karşılaştırıldığında, şirketin finansal yapısı hakkında daha kapsamlı bilgi edinilir. Tabloyu tamamlamak için stoklar dahil kısa vadeli likiditeyi asit test oranı ile, kısa vadeli ödeme gücünü cari oran ile ölçebilirsiniz.
Yatırımcı İçin Anlamı
Bu analiz yöntemi, yatırımcıların bir şirketi satın almadan önce finansal durumunu anlamasına yardımcı olur. Borç/özkaynak oranı yüksek olan şirketler yatırımcılar için daha riskli olabilir. Yine de göstergeler yanıltıcı olabileceği için yalnızca bu orana dayanarak alım-satım kararı vermenizi tavsiye etmiyoruz; oranı diğer finansal oranlarla birlikte değerlendirin.
Pratik çıkarım: Borç/özkaynak oranı, şirketin "kendi parasıyla mı, borçla mı" büyüdüğünü tek rakamda özetler. Formülü basittir; ama yorumu, sektör ortalaması ve nakit oranı gibi likidite ölçüleriyle birlikte yapın.