Soru & Cevap

Viop Ne Zaman Kuruldu? VİOP'un Kuruluş Tarihi

27 Ağustos 2026 2 dk okuma Borsa Rehberim Editörü
Soru & Cevap V

Viop'un kuruluşu tek bir tarihe sığmaz. İlk adım 15 Ağustos 2001'de atıldı: İMKB'de Dolar/TL vadeli işlem sözleşmeleri işleme açıldı. 4 Şubat 2005'te Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOBAŞ) İzmir'de faaliyete geçti. Bugünkü adıyla VİOP 21 Aralık 2012'de İMKB bünyesinde çalışmaya başladı ve 5 Ağustos 2013'te tüm sözleşmeler Borsa İstanbul VİOP'ta toplandı.

Önemli Tarihler

  • 15 Ağustos 2001: İMKB'de Dolar/TL vadeli işlem sözleşmeleri işlemeye başladı. Türkiye'de döviz bazlı türev ürünlerin ilk adımıdır.
  • 4 Şubat 2005: Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOBAŞ) İzmir'de kuruldu ve faaliyete geçti.
  • 21 Aralık 2012: İMKB Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) faaliyete geçti.
  • 5 Ağustos 2013: VOBAŞ ile Borsa İstanbul VİOP platformları birleşti; Türkiye'deki tüm vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri VİOP'ta işlem görmeye başladı.
  • 3 Mart 2014: Takasbank, VİOP'ta merkezi karşı taraf oldu; bu, işlemlerin güvencesini artıran bir adımdı.
  • 17 Ocak 2020: Akşam seansında işlemler başladı.

VİOP Neden Kuruldu?

Temel amaç, Türkiye'deki finansal piyasaların gelişmesini sağlamaktır. Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri sayesinde yatırımcılar fiyat riskinden korunur, kaldıraç etkisini kullanabilir ve fiyat oluşumu daha etkin hale gelir. Başlangıçta ağırlıklı olarak döviz ve emtia bazlı ürünler işlem görürken zamanla endeks, hisse ve yurt dışı endeks bazlı sözleşmeler de eklendi.

Bugünkü VİOP

Bugün VİOP, yerli ve yabancı yatırımcıların aynı platformda işlem yapabildiği tek bir merkezdir. Kısa vadeli işlemlerle ilgilenenler için hisse borsasındaki kavramları da bilmek gerekir; örneğin 1 günlük hisse senedinin ne demek olduğu kısa vadeli işlem yapanların sıkça sorduğu bir konudur. Hisse tarafında 1 lot değerini hesaplamayı ve 0.01 lotun ne olduğunu öğrenmek de işe yarar.

Özet: Viop'un tarihi 2001'deki ilk döviz vadeli işlemiyle başlar; 2005'te VOBAŞ, 2012'de İMKB VİOP kuruldu ve 2013'te tüm türev işlemler Borsa İstanbul VİOP'ta birleşti. Amaç baştan beri aynı: fiyat riskini yönetmek ve piyasaları geliştirmek.

Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Yatırım kararlarınızı vermeden önce lisanslı bir yatırım danışmanına danışın.

Sık Sorulan Sorular

VİOP hangi yıl kuruldu?
Tek bir yıl vermek yanıltıcı olur, çünkü Viop'un tarihi birkaç adımda oluşmuştur. İlk adım 15 Ağustos 2001'de İMKB'de Dolar/TL vadeli işlem sözleşmelerinin işlemeye başlamasıdır. 4 Şubat 2005'te Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOBAŞ) İzmir'de kuruldu. Bugünkü adıyla VİOP 21 Aralık 2012'de faaliyete geçti ve 5 Ağustos 2013'te tüm sözleşmeler Borsa İstanbul VİOP'ta birleşti.
VİOP hangi borsaya bağlı?
VİOP, Borsa İstanbul'a bağlı bir piyasasıdır. 5 Ağustos 2013'te VOBAŞ ile Borsa İstanbul VİOP platformlarının birleşmesiyle Türkiye'deki tüm vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri tek çatı altında toplandı. Ayrıca 3 Mart 2014'ten itibaren Takasbank VİOP'ta merkezi karşı taraf görevini üstlendi. Bu yapı, işlemlerin tek ve güvenli bir merkezde sonuçlanmasını sağlar.
VİOP neden kuruldu?
Amaç, Türkiye'deki finansal piyasaların gelişmesini ve derinleşmesini sağlamaktır. Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri, yatırımcıların fiyat riskinden korunmasına olanak verir. Kaldıraç etkisi sayesinde küçük teminatla büyük pozisyon alınabilir; bu da piyasaya likidite kazandırır. Başlangıçta döviz bazlı ürünler öne çıkarken zamanla endeks, hisse ve yurt dışı endeks bazlı sözleşmeler de piyasaya eklendi.

Benzer yazılar