TP Ne Demek? Borsada Take Profit (Kâr Al) Emri
Borsada TP, Take Profit kısaltmasından gelir ve Türkçesi "kâr al" demektir. Kâr al, fiyat belirlediğiniz seviyeye ulaştığında pozisyonunuzu otomatik olarak kapatan bir emir türüdür. Kısacası TP, kazancınızı hedeflediğiniz noktada güvence altına almanızı sağlar.
TP emri nasıl çalışır?
Örneğin bir hisseyi 50 dolardan satın aldınız ve fiyat 60 dolara çıktığında kâr etmek istiyorsunuz. 60 dolar seviyesine bir TP emri koyarsınız. Fiyat gerçekten 60 dolara ulaştığında, siz ekran başında olmasanız bile hisse otomatik olarak satılır ve kârınız realizasyon olur; yani kazanç nakde çevrilmiş olur. Emri bir kez kurduktan sonra dilediğiniz zaman iptal edebilir veya güncelleyebilirsiniz; bu, TP emrinin esneklik özelliğinin sonucudur.
Aynı mantık TL piyasasında da geçerlidir. 100 TL'den aldığınız bir hisse için 110 TL'ye TP emri kurabilirsiniz; fiyat o seviyeye dokunduğunda satış sizin yerinize yapılır.
TP emrinin özellikleri
- Amaç: TP emri, fiyat belirlediğiniz kâr seviyesine ulaştığında otomatik satış yapar. Böylece piyasa dalgalanmalarından etkilenmeden kâr elde etmeniz kolaylaşır.
- Strateji: TP seviyesi, yatırım stratejinizin bir parçasıdır. Teknik analiz (grafik ve trend incelemesi) ya da temel analiz (şirketin finansal durumu, piyasa haberleri) ile uygun seviyeyi belirleyebilirsiniz.
- Esneklik: TP emrini piyasa koşullarına göre güncelleyebilirsiniz. Piyasayı izleyerek seviyeyi değiştirir, potansiyel kârınızı buna göre yönetebilirsiniz.
- Risk yönetimi: TP, risk yönetiminin önemli bir aracıdır. Kârı belirli bir noktada güvenceye almak, dalgalı (volatil) piyasalarda daha güvenli işlem yapmanıza yardımcı olur.
- Piyasa likiditesi: Belirli fiyat seviyelerindeki yoğun alım satım, işlem hacmini artırır ve piyasanın likiditesini, yani kolay alınıp satılabilme durumunu olumlu etkiler.
TP seviyesini belirlerken nelere bakılır?
Yatırımcılar TP seviyesini genellikle iki yaklaşımla seçer. Teknik analizde hissenin geçmiş grafikine, trendine ve fiyatın yükselirken zorlandığı seviyelere bakılır. Temel analizde ise şirketin finansal durumu ve güncel haberler dikkate alınır. Örneğin THYAO gibi bir hisse için grafikte uzun süredir çıkışın zorlaştığı bölgeye TP koyulabilir. Seviyeyi belirledikten sonra ona sadık kalın; TP emrinin amacı duygusal kararlardan kurtulmaktır. Yeni başlayanların en sık yaptığı hata, kâr hedefini sürekli yukarı kaydırmaktır. Fiyat yükseldikçe "biraz daha" diyen yatırımcı, TP emrinin sağladığı disiplini elinden bırakmış olur.
Emir kurarken lot tarafı
TP emri verirken yalnızca fiyatı değil, kaç lot satacağınızı da belirlersiniz. Lot, borsada işlemlerin tamamlandığı standart adet birimidir. 1 lot hissenin kaç adet ettiğini bilmek, emrinizin büyüklüğünü doğru kurmanıza yardımcı olur. 1 lot değerini nasıl hesaplayacağınızı öğrenirseniz, TP seviyesine ulaşıldığında elinize geçecek tutarı da önceden kestirebilirsiniz. Lot hesabını bilmeyen biri, hedef fiyata ulaşıldığında kaç adet satacağını bilemez; bu yüzden emir kurmadan önce birim hesaplarını öğrenmek gerekir. Çok küçük birimler içinse 0.01 lotun ne demek olduğunu bilmek yeter. Kısa vadeli işlemlerde, yani 1 günlük hisse senedi işlemlerinde TP emri özellikle işe yarar.
Pratik özet: TP, borsada "kâr al" demektir; fiyat hedeflediğiniz seviyeye gelince pozisyonunuzu otomatik kapatır. Dalgalanmalara karşı kazancı sabitlemenin pratik yoludur. Emri kurmadan önce lot ve değer hesaplarını öğrenin. Fiyat sizin seviyenize hiç ulaşmazsa satış gerçekleşmez; seviyeyi gerçekçi seçmek gerekir. TP emri, planınızı önceden yazıp uygulamaya geçirmenin en basit yoludur.
UYARI: Bu yazı, yatırım tavsiyesi niteliği taşımamakta olup, yalnızca bilgilendirme amacıyla sunulmaktadır. Hisse senetlerine yatırım yapmadan önce, riskleri tam olarak anlamadığınız takdirde ciddi finansal kayıplar yaşama ihtimaliniz bulunmaktadır. Yatırım kararlarınızı almadan önce, mutlaka lisanslı bir yatırım danışmanından profesyonel görüş almanız gerekmektedir. Yazıda yer alan bilgiler, herhangi bir hisse senedi için tavsiye niteliği taşımamakta olup, herhangi bir sorumluluk taşımamaktadır.