Favök Nedir? Yeni Başlayanlar İçin Basit Anlatım
Favök, doğru yazımıyla FAVÖK, "Faiz, Amortisman ve Vergi Öncesi Kâr" demektir. Bir şirketin net kârından vergiyi, borç faizini ve amortismanı düşmemiş, yani bu üç kalemi kâra geri eklemiş hâlidir. Kısacası FAVÖK, şirketin asıl işinin ne kadar kâr ürettiğini gösteren bir finansal göstergedir.
Net Kâr ile FAVÖK Arasındaki Fark Nedir?
Net kâr, yıl içindeki tüm gelir ve giderlerin, üstelik vergi ve faizin de düşülmüş hâlidir. FAVÖK ise bu son üç kalemi devre dışı bırakır. Şöyle düşünün: Aynı işi yapan iki şirket olsun; biri borçsuz çalışırken diğeri kredi kullanıyor olsun. Borçlu şirket faiz ödediği için net kârı düşük görünür, oysa iki şirketin FAVÖK'ü birbirine yakın çıkabilir. FAVÖK sayesinde borç yükü ve vergi farklılıkları karşınızdaki tabloyu bulanıklaştırmaz.
FAVÖK Nasıl Hesaplanır?
Basit formülü şudur:
FAVÖK = Net Kâr + Vergi + Faiz Gideri + Amortisman
Örnek: Bir şirketin 50 milyon TL net kârı, 10 milyon TL vergisi, 5 milyon TL faiz gideri ve 15 milyon TL amortismanı olsun. Topladığımızda 50 + 10 + 5 + 15 = 80 milyon TL FAVÖK çıkar. Pratikte analistler çoğu zaman faaliyet kârına amortismanı geri ekleyerek aynı sonuca ulaşır. BİST'te işlem gören şirketlerin dönemsel finansal raporlarında bu rakam hazır olarak yayınlanır; sizin hesaplamanıza da çoğu zaman gerek kalmaz.
FAVÖK'e Bakarken Nelere Dikkat Etmelisiniz?
FAVÖK, makinelerin ve binaların bir gün yenilenmesi gerektiğini hesaba katmayan bir göstergedir. Amortismanın büyük yer tuttuğu sektörlerde şirketi olduğundan güçlü gösterebilir. Bu yüzden FAVÖK'ü tek bir dönemle sınırlı tutmayın; şirketin kendi geçmiş yıllarındaki FAVÖK değerleriyle karşılaştırın ve diğer finansal verilerle birlikte okuyun.
FAVÖK Nerede Karşınıza Çıkar?
Bu göstergeyi çoğunlukla üç yerde görürsünüz: şirketlerin dönemsel finansal raporlarında, analistlerin değerleme yazılarında ve borsa haberlerinde. Alıştırma olmak için BİST 30, BİST 50 ve BİST 100'de yer alan şirketlerin raporlarındaki FAVÖK satırlarını inceleyebilirsiniz. FAVÖK tek başına bir karar garantisi değildir; yatırım yapmadan önce tablonun tamamına bakmak gerekir.
Kısacası: FAVÖK, faiz, amortisman ve vergi düşülmeden önceki kârdır ve şirketin asıl işinin gücünü gösterir. Net kârı bu filtreyle okumak, farklı borç ve vergi yapılarına sahip şirketleri daha adil değerlendirmenizi sağlar. Borsa hisseleri nereden alınır sorusunun cevabını öğrendikten sonra, işlem yapmadan önce bu tür temel göstergeleri okumayı alışkanlık hâline getirin.