Favök Ne Demek? FAVÖK ve EBITDA'yı Basitçe Anlatıyoruz
Favök, doğru yazımıyla FAVÖK, "Faiz, Amortisman ve Vergi Öncesi Kâr" ifadesinin kısaltmasıdır. Bir şirketin net kârına vergiyi, borç faizini ve amortismanı geri ekleyerek ulaşılan, şirketin asıl işinin ne kadar kâr ürettiğini gösteren bir finansal göstergedir. Borsada şirket incelerken en sık karşılaşacağınız rakamlardan biridir.
FAVÖK Hangi Kelimelerin Kısaltması?
Kısaltmadaki her harf, kârın üzerinden atlanan bir kalemi anlatır:
- F – Faiz: Şirketin borçları yüzünden ödediği faiz gideri hesaba katılmaz. Böylece az borçlu bir şirket ile çok borçlu bir şirket aynı zeminden karşılaştırılabilir.
- A – Amortisman: Fabrika, makine gibi uzun yıllar kullanılacak varlıkların yıpranma payı kârdan düşülmez.
- V – Vergi: Ödenen vergi kâra geri eklenir; farklı vergi yükleri sonucu bozmaz.
- Ö-K – Öncesi Kâr: Bu üç kalem düşülmeden önceki kâr anlamına gelir. İngilizcede EBITDA olarak bilinir.
FAVÖK Nasıl Hesaplanır?
Gelir tablosundaki birkaç satırı toplayarak FAVÖK'e ulaşabilirsiniz. Basit formülü şudur:
FAVÖK = Net Kâr + Vergi + Faiz Gideri + Amortisman
Küçük bir örnekle görelim. Bir şirketin yıl sonunda 100 milyon TL net kârı olsun. Şirketin 20 milyon TL vergisi, 10 milyon TL faiz gideri ve 30 milyon TL amortismanı varsa: 100 + 20 + 10 + 30 = 160 milyon TL FAVÖK. Yani asıl işin ürettiği kâr, net kârın üzerinde çıkar. Pratikte kullanılan kısayol ise şudur: faaliyet kârına amortismanı geri eklemek.
FAVÖK Neden Bu Kadar Kullanılır?
Net kâr; vergi oranları, borç yükü ve amortisman politikaları gibi etkenlerden etkilenir. FAVÖK bu farklılıkları devre dışı bıraktığı için, şirketin faaliyetlerinin gücünü daha sade bir biçimde gösterir. Bu yüzden dönemsel finansal raporlarda, analiz yazılarında ve borsa haberlerinde FAVÖK rakamına sık sık rastlarsınız. BİST'te işlem gören şirketlerin finansal sonuçlarını okurken bu kısaltmayı mutlaka göreceksiniz.
FAVÖK'e Bakarken Nelere Dikkat Etmelisiniz?
FAVÖK tek başına yeterli bir ölçüt değildir. Bu gösterge, makinelerin ve binaların yenilenme maliyetini hesaba katmaz; bu yüzden çok amortisman gerektiren sektörlerde şirketi olduğundan güçlü gösterebilir. FAVÖK'ü şirketin kendi geçmiş dönemleriyle karşılaştırmak ve diğer finansal rakamlarla birlikte okumak gerekir.
Kısacası: FAVÖK, faiz, amortisman ve vergi düşülmeden önceki kârdır; şirketin asıl işinin ne kadar kazandırdığını özetler. Borsa hisselerini nereden alacağınızı öğrenmek kadar, bu tür temel göstergeleri okumayı öğrenmek de yeni başlayanlar için büyük bir adımdır. Rakamı daima şirketin geçmişiyle ve diğer verileriyle birlikte değerlendirin. Alıştırma yapmak isterseniz, BİST 30, BİST 50 ve BİST 100 gibi endekslerde yer alan büyük şirketlerin dönem raporlarındaki FAVÖK satırlarını inceleyerek başlayabilirsiniz.