F/K Oranı Neyi Gösterir?
F/K oranı, bir hissenin fiyatının şirketin hisse başına kârının kaç katı olduğunu gösterir. Kısacası yatırımcılar, şirketin 1 liralık yıllık kârı için kaç lira ödemeye razı oluyor, bunu ölçer. Bu yönüyle F/K, bir hissenin pahalı mı ucuz mu olduğunu değerlendirmede kullanılan temel oranlardan biridir.
F/K Oranı Nasıl Hesaplanır?
F/K = Hisse Fiyatı ÷ Hisse Başına Kâr (EPS)
Örnek: Bir hissenin fiyatı 50 TL ve şirketin hisse başına yıllık kârı 5 TL ise F/K 10'dur. Yatırımcı, şirketin 1 TL'lik yıllık kârı karşılığında 10 TL ödüyor demektir. Şirketin kârı aynı kalırsa, yatırımın kârlarla kendini kabaca 10 yılda geri ödemesi gibi de düşünülebilir; bu kaba bir yaklaşımdır ama oranın ruhunu iyi anlatır.
Yüksek F/K Neyi Gösterir?
Yüksek F/K, yatırımcıların şirketin her 1 liralık kârı için çok daha fazla para ödemeye razı olduğunu gösterir. Bunun iki olası okuması vardır: Hisse kârına göre pahalı olabilir ya da piyasa, şirketin kârının ileride hızla artacağını bekliyor ve bu beklentiye bugünden prim veriyor olabilir. Hangisinin doğru olduğu, şirketin büyüme görünümü incelenerek anlaşılır.
Düşük F/K Neyi Gösterir?
Düşük F/K, hissenin kârına göre ucuz olduğunu gösterebilir: yatırımcılar daha az prim ödemektedir. Ancak bu her zaman iyi haber değildir; piyasa bazen şirketin kârının bozulacağını düşündüğü için düşük fiyat veriyor olabilir. Bu yüzden düşük F/K'yı "hemen ucuz" diye okumak yerine, neden düşük olduğunu araştırmak gerekir.
F/K'yı Yorumlarken Nelere Dikkat Etmeli?
- Sektörle kıyaslayın: F/K, aynı sektördeki şirketler arasında kıyaslandığında anlam kazanır; farklı sektörlerin normal F/K düzeyleri birbirinden çok farklı olabilir.
- Şirketin geçmişiyle kıyaslayın: Şirketin kendi F/K'sı tarihsel ortalamasının belirgin biçimde altındaysa ya da üstündeyse bunun bir nedeni vardır.
- Tek başına yeterli değildir: F/K bir değerleme yardımcısıdır; şirketin borç yapısı, nakit akışı ve büyümesi birlikte değerlendirilmelidir.
- Zarar eden şirkette anlamsızlaşır: Hisse başına kâr yoksa F/K hesaplamanın da anlamı kalmaz.
F/K'yı kendi cüzdanınıza uyarlamak için borsanın ölçü birimini de bilin: 1 lot 100 hisseye eşittir ve fiyatla birlikte lot değeri hesaplandığında işlem tutarınız netleşir; ayrıntı için 1 lot değeri nasıl hesaplanır yazımıza bakabilirsiniz. Küçük tutarlarla deneyim kazanmak isteyenler için 0.1 lot gibi kesirli miktarlar da vardır.
Özetle F/K oranı, bir hissenin fiyatının kârının kaç katı olduğunu gösterir ve pahalı-ucuz değerlendirmesinin başlangıç noktasıdır. Oranı sektör ve şirket geçmişiyle kıyaslayarak yorumlayın; tek başına alım satım kararı için yeterli değildir.