F/K Oranı Ne Kadar Olmalı?
F/K oranının "olması gereken" tek bir sihirli sayısı yoktur. F/K, bir hissenin fiyatının şirketin hisse başına kârının kaç katı olduğunu gösterir; düşük F/K genellikle ucuzluğu, yüksek F/K ise pahalılığı veya güçlü büyüme beklentisini işaret eder. Bu yüzden F/K'yı mutlaka aynı sektördeki şirketlerle ve şirketin kendi geçmişiyle kıyaslayarak yorumlamak gerekir.
F/K Oranı Nedir, Nasıl Hesaplanır?
F/K, Fiyat/Kazanç oranıdır. Hesaplamak için hissenin güncel fiyatını şirketin hisse başına kârına, yani EPS'sine bölersiniz:
F/K = Hisse Fiyatı ÷ Hisse Başına Kâr (EPS)
Örnek: Bir hissenin fiyatı 30 TL ve şirketin hisse başına yıllık kârı 3 TL ise, F/K 10 çıkar. Bu, yatırımcının şirketin 1 TL'lik yıllık kârı için 10 TL ödediğini gösterir.
F/K Ne Kadar Olmalı?
Bu sorunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur; çünkü F/K üç şeyin etkisinde kalır:
- Sektör: Kârlılığı hızlı büyüyen sektörlerde yüksek F/K normaldir; daha durağan sektörlerde düşük F/K doğaldır. Bu yüzden şirketi kendi sektöründeki benzerleriyle kıyaslamak gerekir.
- Büyüme beklentisi: Piyasa, kârı hızla artması beklenen şirketlere bugünden prim öder; bu da F/K'yı yükseltir. Yani yüksek F/K her zaman "pahalı" anlamına gelmez.
- Faiz ortamı: Faizler değiştiğinde hisselere bakış ve dolayısıyla fiyatlar da değişir; F/K düzeyi buna göre kayar.
"F/K 10 iyidir, 30 kötüdür" gibi genel bir kural yoktur. Önemli olan, oranın neye kıyasla düşük ya da yüksek olduğudur.
Düşük F/K Ne Anlama Gelir?
Düşük F/K, hissenin kârına göre ucuz olabileceğini gösterir. Ancak her düşük F/K bir fırsat değildir: piyasa bazen şirketin kârının ileride düşebileceğini fiyatlamış olabilir. Böyle durumlarda hisse "ucuz görünüyor" diye alınmaz; önce ucuz olma nedeni araştırılır.
Yüksek F/K Ne Anlama Gelir?
Yüksek F/K iki şeyden biri anlamına gelir: hisse kârına göre pahalıdır ya da piyasa şirketten güçlü büyüme bekliyor ve bu beklenti fiyatın içine işlenmiştir. İki ihtimali birlikte düşünmek gerekir.
F/K'yı Kullanırken Nelere Dikkat Etmeli?
F/K'yı tek başına değil, üç kıyasla kullanın: aynı sektördeki şirketlerle, şirketin kendi geçmiş ortalamasıyla ve genel piyasa ortalamasıyla. İşlem boyutunu borsanın lot mantığıyla da düşünün: 1 lot 100 hisse demektir ve fiyatla birlikte değerlendirildiğinde yatırım tutarınız netleşir; 1 lot değerinin hesabını ayrı bir yazıda gösterdik. Küçük tutarlarla başlamak isteyenler için 0.1 lot gibi kesirli miktarlar da bir seçenektir.
Özetle F/K'nın "doğru" seviyesi şirketten şirkete değişir; evrensel bir sayı yoktur. Oranı hesaplayın, ama sonucu aynı sektörle ve şirketin geçmişiyle kıyaslayarak yorumlayın. Düşük F/K'yi ucuzluk değil, araştırma başlangıcı olarak görün.