EPS (Hisse Başına Kâr) Nasıl Hesaplanır?
EPS, yani hisse başına kâr, bir şirketin net kârının toplam pay sayısına bölünmesiyle hesaplanır. Örneğin net kârı 100.000 TL olan ve toplam 10.000 payı bulunan bir şirkette EPS 10 TL çıkar. Şirket zarar ederse aynı işlem negatif bir sonuç verir ve buna hisse başına zarar denir.
EPS Nedir?
EPS, İngilizce "Earnings Per Share" ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçesi hisse başına kâr veya kâr/paydır. Şirketin belirli bir dönemde elde ettiği kârın, her bir paya düşen kısmını gösterir. Bu yönüyle EPS, bir şirketin finansal performansını özetleyen önemli göstergelerden biridir. Özellikle borsada işlem gören hisse senetleri için EPS'nin yeri büyüktür; çünkü yatırımcı, şirketin ürettiği kârın kendi hissesine kaç lira düştüğünü tek rakamla görmek ister.
EPS Hesaplama Formülü
EPS = Net Kâr (veya Net Zarar) ÷ Toplam Pay Sayısı
Hesaplamada önce şirketin net kâr ya da net zarar tutarı belirlenir. Bu tutar, gelir tablosundaki gelirlerden giderlerin çıkarılmasıyla bulunur. Ardından bulunan tutar, şirketin toplam pay sayısına bölünür ve sonuç hisse başına kâr (veya zarar) olarak okunur.
Örneklerle EPS Hesabı
| Net kâr / zarar | Toplam pay sayısı | EPS |
|---|---|---|
| 100.000 TL kâr | 10.000 | 10 TL |
| 100.000 TL zarar | 10.000 | -10 TL |
İlk satırda şirket kâr ettiği için EPS pozitiftir: her pay 10 TL kâr üretmiştir. İkinci satırda şirket aynı büyüklükte zarar ettiği için EPS -10 TL'dir; yani her paya 10 TL zarar düşmüştür.
EPS Borsada Neden Önemli?
EPS'nin önemli kullanım alanlarından biri, hisse senedi fiyatlarının belirlenmesi ve değerlendirilmesidir. Borsada işlem gören hisselerde yatırımcılar, şirketin kârlılığını hisse başına kıyaslamak için EPS'ye bakar; bilançolar açıklandığında bu rakam yakından takip edilir.
Günlük pratikte yatırımcılar hisseleri genellikle 1 lot, yani 100 adetlik gruplar hâlinde alıp satar. Elinizdeki lotun arkasındaki toplam kârı düşünürken EPS işinizi kolaylaştırır. 1 lotun kaç hisse ettiğini bilmiyorsanız yazımızı inceleyebilirsiniz. Ayrıca borsada bugün 1 lotun altında, örneğin 0.1 lot gibi kesirli miktarlarla da işlem yapılabiliyor.
Özetle EPS hesabı iki adımlık basit bir işlemdir: önce net kârı bulun, sonra pay sayısına bölün. Sonuç pozitifse şirketin her payı o kadar kâr, negatifse o kadar zarar üretmiştir. Lot bazında toplam tutarı görmek isterseniz 1 lot değerini nasıl hesaplayacağınızı anlattığımız yazımıza göz atın.