Bedelsiz Hisse Ne Demek?
Bedelsiz hisse, şirketin mevcut hissedarlarına hiçbir ödeme yapmadan, yani ücretsiz verdiği yeni hissedir. İngilizce adı Bonus Share'dir. Hissedar cebinden para çıkmadan pay sayısını artırır; şirket de iç kaynaklarını sermayeye çevirmiş olur.
Bedelsiz Hisse Nasıl Hesaplanır?
Bedelsiz paylar belirli bir oranla verilir. Örnek: Elinizde 100 lot ASELS hissesi var ve şirket %25 bedelsiz sermaye artırımı yaptı. Bu durumda 25 lot bedelsiz hisse hakkı kazanır ve toplamınız 125 lota çıkar. İşlem lot üzerinden yapıldığı için 1 lot hissenin kaç adet ettiğini bilmek hakkınızı doğru hesaplamanızı sağlar. Bedelsiz hisse geldikçe elinizdeki toplam değeri 1 lot değerini hesaplayarak takip edebilirsiniz.
Önemli bir nokta: Bedelsiz hisse geldiğinde pay sayınız artar ama toplam servetiniz aniden büyümez. Çünkü pay sayısı arttığı için hissenin birim değeri oransal olarak düşer. Yani 100 lotun değeri ile 125 lotun değeri başlangıçta birbirine yakındır. Zaman içindeki kazanç, şirketin performansına bağlıdır. Ortalama maliyetiniz de oransal olarak değiştiği için kar-zarar hesabınızı güncellemeniz yerinde olur.
Şirketler Neden Bedelsiz Hisse Verir?
- Hissedarları ödüllendirmek: Ücretsiz pay, şirketin hissedarlarına gösterdiği güvenin somut bir işaretidir.
- Kaynakları sermayeye çevirmek: Şirket, biriktirdiği kâr ve rezervlerini sermaye olarak gösterir; böylece öz sermaye yapısı güçlenir.
- Mevcut hisseleri çoğaltmak: Pay sayısı artar ve küçük yatırımcı için erişilebilirlik artar.
- İşlem hacmini canlandırmak: Daha fazla pay dolaşımda olduğu için likidite desteklenir.
Yatırımcı Ne Yapmalı?
Bedelsiz hisse hakkı, elinizdeki paya otomatik olarak yansır; ayrıca bir şey satın almanız gerekmez. İşlem tamamlandığında yeni lotlar hesabınıza işlenir; emir ekranından toplam miktarınızı kontrol etmeniz yeterlidir. Yine de bedelsiz haberini bedava kazanç sanmamak gerekir. Şirketin neden sermaye artırdığını okumak gerekir. Kesirli miktarlarla karşılaşırsanız 0.1 lotun ne demek olduğunu bilmek işinize yarar.
Özetle bedelsiz hisse, ödeme yapmadan pay sayınızı artıran bir şirket işlemidir. Ücretsizdir ama sihirli değnek değildir; değer, şirketin uzun vadeli başarısından gelir.